Slimmer met Regelgeving

Pilot met AI in het juridische domein

Het project “Meester Watson en andere slimmeriken”, onderdeel van de Innovatieagenda Bedrijfsvoering Rijk, presenteerde op 15 juni 2017 een drietal ‘proof of concepts’. In aanwezigheid van ruim 80 geïnteresseerden, presenteerden leveranciers hoe je kunstmatige intelligentie in kunt zetten voor relevantere zoekresultaten in het juridische domein. De resultaten waren positief, al is er nog steeds veel menselijke inspanning nodig om de AI-toepassingen te voeden en trainen. Kortom, er zijn zeker kansen om in de toekomst slimmer met regelgeving om te kunnen gaan.

Het recht in Nederland werkt vanuit de aanname dat iedereen de wet moet kennen. Het probleem is dat dit fysiek gezien onmogelijk is. De collecties wet- en regelgeving zijn over de jaren heen gegroeid tot enkele tienduizenden documenten met daarin meer dan honderdduizenden artikelen. Traditioneel worden zoekmachines gebruikt om deze collecties toegankelijk te maken. Maar deze leveren zeer veel resultaten, dus welke resultaten zet je bovenaan?

Het Kennis- en Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP) wilde daarom onderzoeken of kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence) inmiddels de huidige zoekmachines in het juridische domein kan verslaan door relevantere antwoorden te geven op juridische vragen. Het onderzoeksproject “Meester Watson en andere slimmeriken” maakte deel uit van de Innovatieagenda Bedrijfsvoering Rijk. KOOP wil de kennis en ervaring gebruiken om haar dienstverlening via wetten.overheid.nl verder te verbeteren.

Een van de proefopstellingen maakte gebruik van de technologie IBM Watson. In een aantal sprints werd telkens extra functionaliteit van Watson ingezet. Ook werd stapsgewijs kennis toegevoegd over de manier waarop wet- en regelgeving in elkaar steekt. Aan het einde van elke sprint werd gemeten in hoeverre de standaard casussen, die door fiscaal juristen waren opgesteld, leidden tot relevantere antwoorden. Er is geëxperimenteerd met zowel fiscale wetgeving en beleid als met jurisprudentie. Een belangrijk uitgangspunt was dat de kennisexperts de kunstmatige intelligentie moeten kunnen configureren en valideren.

De proefopstelling toonde aan dat kunstmatige intelligentie in het juridisch domein inderdaad nu al leidt tot relevantere resultaten dan de huidige zoekmachines. De uitgevoerde proeven voldeden aan de verwachtingen. Ook kon Watson een dialoog aangaan met de vragensteller, om extra context uit te vragen en zo de resultaten relevanter te maken. Het zelflerende van AI kwam duidelijk naar voren, Watson kon bijvoorbeeld het juridische subdomein van een zoekvraag herkennen (inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, loonbelasting), iets dat niet standaard in de metadata van bronteksten is vastgelegd. Daarnaast kon Watson zelf doelen en doelgroepen herkennen in bronteksten, nadat de fiscaal juristen in één tekst deze hadden geannoteerd. Zo kan kennis van experts worden geschaald.

Tegelijk bleek ook dat er nog veel menselijke inspanning nodig is om de AI toepassingen goed te voeden en te trainen (machine learning). Ook lijkt er voorlopig nog veel te winnen met de combinatie van meer traditionele zoektechnologie en AI. Samenvattend: kunstmatige intelligentie heeft zeker potentie en is nu al in staat om relevante documenten te ontdekken die traditionele zoekoplossingen over het hoofd zouden zien.

Meer informatie lees je hier.

Art Ligthart

Voeg opmerking toe